Uwagi ogólne

Świadczenia POZ udzielane są ubezpieczonym, którzy dokonali wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej POZ poprzez złożenie odpowiedniej deklaracji wyboru, a także uczniom objętym opieką pielęgniarki szkolnej. Osoby ubezpieczone w NFZ mają prawo wyboru lekarza, a także pielęgniarki i położnej POZ w poradniach mających podpisaną umowę z oddziałem wojewódzkim NFZ.

Ubezpieczony może wybrać tylko jednego lekarza, jedną pielęgniarkę i jedną położną POZ. Przy wyborze nie obowiązuje rejonizacja, nie trzeba zatem korzystać z usług placówki medycznej położonej najbliżej miejsca zamieszkania.

Wybór lekarza, pielęgniarki, położnej POZ może mieć miejsce nie częściej niż trzy razy w ciągu roku kalendarzowego. Wprzypadku każdej kolejnej zmiany pacjent jest zobowiązany do dokonania opłaty w wysokości 80 zł. Ubezpieczeni nie wnoszą opłat, gdy zmiana wymuszona jest czynnikami od nich niezależnymi.

Zmieniając lekarza, pielęgniarkę czy położną POZ, należy pamiętać o przekazaniu swojej dokumentacji medycznej nowemu świadczeniodawcy. Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek udostępnić pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu lub osobie upoważnionej dokumentację medyczną w postaci kopii, odpisu lub wyciągu. Za udostępnienie dokumentacji zakład opieki zdrowotnej pobiera opłatę, którą pokrywa pacjent.

Placówki POZ działają od poniedziałku do piątku w godzinach 8-18 z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Porady udzielane są w ambulatorium lub - w przypadkach uzasadnionych wskazaniami medycznymi - w trakcie wizyt domowych zgodnie z harmonogramem pracy poradni.

Pacjent może rejestrować się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej osobiście, telefonicznie lub za pośrednictwem osób trzecich.

W przypadkach uzasadnionych medycznie świadczenia udzielane są w dniu zgłoszenia. W schorzeniach przewlekłych, w przypadkach stanowiących kontynuację leczenia oraz w sytuacjach, gdy wizyta w poradni nie jest podyktowana koniecznością uzyskania pomocy medycznej (np. wynika z potrzeby powtórzenie leków), świadczenia udzielane są w terminie uzgodnionym z pacjentem.

W przypadku nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia podczas pobytu poza miejscem zamieszkania (np. na urlopie, w delegacji lub podczas wizyty u rodziny), ubezpieczony ma prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych u innego (niż wybrany w deklaracji) świadczeniodawcy POZ mającego podpisaną umowę z NFZ.

Zakres opieki sprawowanej przez lekarza

Pacjentom, którzy złożyli deklarację wyboru lekarza POZ, przysługują m.in.:

  • badania i porady lekarskie,
  • bezpłatne badania diagnostyczne - decyzję o skierowaniu pacjenta na badania podejmuje lekarz..
    Lekarz POZ zobowiązany jest zlecać badania diagnostyczne, które znajdują się w jego kompetencjach, o ile są mu one niezbędne do postawienia diagnozy i leczenia pacjenta. Zlecone badania diagnostyczne pacjenci mogą wykonać bezpłatnie, na podstawie skierowania, jedynie w pracowni lub laboratorium wskazanym przez lekarza POZ.
    Lekarz POZ może wystawić skierowanie na kolonoskopię i gastroskopię. Pacjenci, którzy uzyskają skierowanie na te badania, mogą wybrać dowolna placówkę medyczną wykonującą badania i posiadającą umowę z NFZ.
  • obowiązkowe szczepienia ochronne,
  • transport sanitarny - w razie konieczności przewiezienia pacjenta ( z dysfuncją narządu ruchu) do szpitala, poradni specjalistycznej lub na badanie diagnostyczne,
  • skierowania do poradni specjalistycznej lub na leczenie szpitalne.
    Lekarz POZ, kierując pacjenta do lekarza specjalisty lub do szpitala, zobowiązany jest do wykonania i dołączenia do skierowania wyników niezbędnych badań diagnostycznych potwierdzających wstępne rozpoznanie.
  • skierowania na leczenie rehabilitacyjne i uzdrowiskowe w placówkach działających w oparciu o umowę z NFZ. Skierowanie na zabiegi rehabilitacyjne traci ważność, gdy nie zostanie zarejestrowane w placówce realizującej świadczenia rehabilitacyjne w ciągu 30 dni od daty wystawienia. Lekarz, wystawiając skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, zobowiązany jest dołączyć do niego wyniki następujących badań: badanie ogólne moczu, morfologia krwi, OB, RTG klatki piersiowej oraz EKG (po 60. roku życia oraz w przypadku występowania choroby układu krążenia). Badania te pacjenci wykonują bezpłatnie, na podstawie skierowania, w pracowni lub laboratorium wskazanym przez lekarza kierującego
  • zabiegów w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta. W gabinecie zabiegowym wykonywane są zabiegi oraz procedury
    pozostające w kompetencjach lekarza POZ i wymagające jego udziału, związane bezpośrednio z udzielaną poradą lekarską. W sytuacji uzasadnionej stanem zdrowia pacjenta, zabiegi mogą być wykonywane także w domu pacjenta. Jeśli jakieś zlecenie ma wykonać pielęgniarka, lekarz wydaje skierowanie do tej pielęgniarki, do której pacjent jest zadeklarowany. Uwaga! Obowiązuje wzór skierowania określony w załączniku nr 5 do zarządzenia 69/2013/DSOZ Prezesa NFZ.
  • skierowania do opieki długoterminowej,
  • zlecenia na zakup niektórych przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych (zlecenie wymaga potwierdzenia w oddziale wojewódzkim NFZ),
  • recepty na leki.
    Lekarz POZ może wystawić receptę również na leki zalecone przez innego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. specjalistę), o ile posiada pisemną informację od tego lekarza dotyczącą rozpoznania choroby pacjenta i zalecanej farmakoterapii.
  • orzeczenia i zaświadczenia lekarskie wydawane na życzenie ubezpieczonego (jeżeli są one związane z dalszym leczeniem, rehabilitacją, niezdolnością do pracy, kontynuowaniem nauki, uczestnictwem dzieci, uczniów, słuchaczy kształcenia nauczycieli i studentów w zajęciach sportowych i w zorganizowanym wypoczynku, a także jeżeli są wydawane dla celów pomocy społecznej lub uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego).

Zakres opieki sprawowanej przez pielęgniarkę i położną

Pielęgniarka POZ sprawuje kompleksową opiekę pielęgniarską nad zadeklarowanymi do niej pacjentami. Realizuje (zgodnie z obowiązującym zakresem zadań) zlecenia na zabiegi i procedury medyczne wydane przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego.

Położna POZ sprawuje pielęgnacyjną opiekę położniczo-ginekologiczno-neonatologiczną nad kobietami i dziećmi (chłopcami) do 2. miesiąca życia.

Opieka pielęgniarska i położnicza nad ubezpieczonymi realizowana jest w ambulatorium oraz w miejscu zamieszkania pacjenta. Opieka ta odbywa się od poniedziałku do piątku w godz. 8-18 z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. W uzasadnionych medycznie przypadkach świadczenia udzielane są w dniu zgłoszenia, w pozostałych przypadkach - w terminie uzgodnionym z pacjentem.

Informacje powiązane:

Zakres opieki sprawowanej przez pielęgniarkę szkolną

Pielęgniarka szkolna obejmuje profilaktyczną opieką dzieci i młodzież w wieku od 6. do 18./19. roku życia (wg rocznika od klasy 0 do ostatniej klasy szkoły ponadgimnazjalnej).

Pielęgniarka szkolna nie zapewnia opieki przez cały czas trwania zajęć lekcyjnych w szkole. Jest obecna w szkolnym gabinecie (a w przypadku jego braku - w poradni POZ) od poniedziałku do piątku w wymiarze czasu proporcjonalnym do liczby uczniów objętych opieką oraz z uwzględnieniem planu lekcji.

Programy profilaktyczne realizowane przez lekarza i pielęgniarkę POZ

W poradni POZ pacjenci mogą zostać objęci programem profilaktyki chorób układu krążenia i programem profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc - POChP) oraz programem profilaktyki gruźlicy.

  • Program profilaktyki chorób układu krążenia skierowany jest do osób w wieku 35, 40, 45, 50 i 55 lat, u których nie została dotychczas rozpoznana choroba układu krążenia i które w ciągu ostatnich pięciu lat nie korzystały ze świadczeń udzielanych w ramach programu (także w innych poradniach).
  • Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym POChP) realizują wybrane placówki POZ. Adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia palących papierosy. W szczególności przeznaczony jest dla osób pomiędzy 40. a 65. rokiem życia., które w ciągu ostatnich 36 miesięcy nie miały wykonanych badań spirometrycznych w ramach programu profilaktyki POChP, u których nie zdiagnozowano wcześniej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.
  • Adresatami programu profilaktyki gruźlicy są osoby dorosłe, u których nie rozpoznano gruźlicy, a które miały bezpośredni kontakt z chorym na gruźlicę lub mają trudne warunki życiowe. Są to w szczególności osoby bezrobotne, bezdomne, niepełnosprawne, obciążone długotrwałą chorobą, uzależnione od alkoholu lub narkotyków.

Nocna i świąteczna opieka lekarska i pielęgniarska 

Po godzinach pracy placówek POZ usługi medyczne zapewniane są w formie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Ze świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej należy korzystać w przypadku nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia, a także w związku z potrzebą zachowania ciągłości leczenia. 

Świadczenia te udzielane są od poniedziałku do piątku w godz. 18-8 dnia następnego oraz całodobowo w soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy. 

W przychodni powinna być wywieszona informacja, która placówka medyczna udziela pacjentom świadczeń nocnej i świątecznej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej. Sprawdź na interaktywnej mapie, gdzie otrzymasz pomoc.

Informacje powiązane:

Transport sanitarny w POZ

Ubezpieczonym w ramach świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej przysługuje transport sanitarny, w tym także tzw. transport „daleki". Świadczenia te udzielane są w oparciu o zlecenie wystawione przez lekarza POZ. Transport sanitarny zapewniany jest pacjentom od poniedziałku do piątku w godz. 8-18 z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy.

Pacjentowi przysługuje przejazd do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego pomocy we właściwym zakresie i z powrotem. W przypadkach, gdy pacjent musi być przewieziony do placówki, która nie jest najbliższa poradni POZ - koszty transportu wynikające z różnicy odległości pomiędzy świadczeniodawcą najbliższym i docelowym pokrywa ubezpieczony.

Transport sanitarny ,,daleki" w POZ przysługuje pacjentom, gdy z przyczyn losowych, niewynikających z ich wyboru, korzystali z leczenia poza granicami kraju - przewóz odbywa się wówczas od granicy kraju do miejsca zamieszkania - lub gdy z przyczyn uzasadnionych wskazaniami medycznymi muszą korzystać ze świadczeń specjalistycznej opieki ambulatoryjnej na terenie innego powiatu.

Zgodę na transport „daleki" wydaje dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ na wniosek pacjenta, jego rodziny lub prawnego opiekuna. Wniosek musi być złożony w uzgodnieniu z lekarzem POZ.

Dokładny adres i numer telefonu firmy udzielającej świadczeń z zakresu transportu sanitarnego powinien być umieszczony w widocznym miejscu w zakładzie opieki zdrowotnej, w którym pacjent złożył deklarację wyboru lekarza POZ.

Informacje powiązane:

Akty prawne:

U lekarza i w szpitalu